BATERA plataformako gutun irekia Ipar Euskal Herriko hautesleei

Heldu diren martxoaren 15 eta 22an, zuen herriko kontseilariak hautatuko dituzue eta lehen aldikotz
elkargoko kontseilariak ere, manera desberdin batez zuen herriko biztanle kopuruaren araberan (+/-
1000 pertsona2).
2017ko urtarrilaren 1ean sortu zen eta ordu arteko hamar herri elkargoak, 158 herriak barne, bildu
zituen Euskal Elkargoak ondoko aitzinamenduak ekarri ditu :

  • Iparraldeko lehen aitorpen politikoa eta izate instituzionala ;
  • Lurralde osoan politiko publiko koherente eta solidarioak eramateko egitura bakarra3 ;
  • Kosta nahiz barnealdeko herritarren interesen onerako eskumen berriak kudeatzeko parada ;
  • Ipar Euskal Herriarentzat finantza baliabide inportanteagoak, Estatuak isuritako diru laguntzei esker ;
  • Azken finean, lurralde indartsuago bat Akitania berrian, bere garapena modu orekatuan antolatzen ahal duena eta bere geroa eskutan hobeki hartzen ahal duena.

Hala ere, instituzio berriaren ibilmoldean arazoak agertu dira : Lurralde osoko eta tokiko mailen arteko nolabaiteko haustura, erabakien urruntzea, kritikak ez dira falta izan, 2018ko hondarrean BATERAk antolatu zuen herritar auditak azalarazi zuen bezala. Plataformak segitzen du pentsatzen Estatutu bereziko Lurralde kolektibitate batera buruz joaitea oraindanik gogoetatzekoa den ezinbesteko etapa dela.

Hauteskunde kanpaina honetako eztabaida nagusiak herri mailako arazoez emaiten badira ere, BATERA plataformak Euskal Elkargo mailako erronkek ere zuen arreta guztia merezi dituztela azpimarratu nahi du. Zuen bozak galdeginen dizueten zerrendek herri mailatik haratago Iparraldeko maila kontutan hartu beharko dute, bai eta honek eskuratu dituen eskumenak eta demokrazia hobeago bati begira gobernantza hautuak ere.

Bilkura publikoetan eta programetan Elkargoko politika publiko, haren funtzionamendu eta beharrezko eboluzioei buruzko hautagaien proposamenei erne egon beharko diezue eta bakoitzaren jarrerak kontutan hartu, zuen bozka emaiterakoan 2020ko martxoaren 15ean.

Baionan, 2020ko martxoaren 2an
BATERA Plataformak

1 BATERA plataforma 2002ko abenduaren 14an sortu zen, 5 eragilek bultzaturik : Euskal Herriko departamenduaren aldeko elkartea, hautetsien elkartea, Euskal Konfederazioa, ELB sindikatua eta unibertsitateko ikasle/irakalse kolektiboa. Bere xartak 4 pundu bitzen ditu : euskararen koofizialtasuna, Euskal departamenduaren sortzea, Laborantza ganbararen sortzea eta tokiko unibertsitatearen sortzea. Xarta hori 110 elkarte, sindikatu eta mugimenduk izenpetu zuten.
2 1000 biztanle baino gutxiagoko herrietan Elkargoko kontseilariak herriko kontseilarien artean hautatuak dira taularen ordena segituz (auzapeza, axuantak, herriko kontseiluak). 1000 biztanle baino gehiagoko herrietan hautetsiak zuzenki hautatuak dira aldi berean herriko kontseilua eta Elkargoko kontseilua osatzeko.
3 Bizilekuen Hobetzeko Programa, Mugaz gaindiko lankidetza, Europa mailakoa eta nazioartekoa, Ekonomia, Hizkuntza eta kultura politikak, Ekologia eta Energia Trantsizioa, Ura, itsas hegia eta naturaguneak, Euskal Mendialdea, Gizarte kohesioa eta ekipamendu hurbilak, Mugikortasunak, Hondakinen prebentzioa, bilketa eta balioa ematea

Instituzioa : norat joan nahi dugu ?

Iparraldeko instituzioa: nora joan nahi dugu?
BATERAk antolaturiko foroa irailaren 21ean Baionan 9:00tan (Arte eskolako auditoriumean)

Iragan udazkenean Iparraldeko gobernantzari buruzko herritar audita burutu dugu, eta baita ere, Herri Elkargoaren ibilmoldea hobetzeko hainbat gomendio zehaztu. Auditaren eduki horiek, urtarrilean, Laborantxa Ganbararen biltzar nagusian aurkeztu dokumentuan bildu ditugu (www.batera.info). Aurkezpen horretan, Ipar Euskal Herriko kuadro instituzionalak beharrezkoak dituen egiturazko bilakaerak – adibidez, Herri Elkargotik Lurralde Kolektibitatera iristeko pausoak – beste momentu batean jorratuko genituela azpimarratu genuen.

Bigarren denbora hori heldu den irailaren 21ean antolatuko dugu, forum baten bitartez (9:00etatik 13:00ak arte), instituzio eta gobernantzaz adituak diren pertsonak gomitatuz. Mezu honekin, irailaren 21eko data zure egutegietan gaurdanik atxikitzea eskatzen dizugu, eta baita zure inguruan aipatzea ere, ahal dela, bestelako ekimenak antola litzaketen eragileek kontutan har dezaten.

Ipar Euskal Herriko Gobernantzari buruzko Herritar Audita

BATERAk nahi izan du herritarrei berriro hitza eman, heien sentimendua biltzeko Ipar Euskal Herriko Gobernantzari buruz. Ariketa demokratiko honen emaitza behereko dokumentuan agertzen dira edo zuzenean eskuragarri hemen klikatuz.

 

Audit Citoyen – Réunions locales / Herritar audita – tokiko bilkurak

Herritar audita – Lehen fasea: tokiko bilkurak – Iraila/Urria

Audit citoyen –  Première phase : réunions locales de septembre/octobre

 

Nun – Noiz – Date Tenorea – Heure
Ainizan – Ainhize Laborantza ganbaran
EHLG
Irailaren 18an
18 septembre
20:00etan
Atarratzen – Tardets Etxahun gelan
Salle Etxahun
Irailaren 21ean
21 septembre
20:00etan
Irisarrin Irailaren 21ean
21 septembre
20:00etan
Mendiben Herriko Etxean
Mairie
Irailaren 21ean
21 septembre
20:30ean
Biarritzen Elkartetxean (Darritchon karrikan)
Maison des Assos -Rue Darritchon)
Irailaren 22an
22 septembre
10:00etan
Kanbon CMS gela (Posta gibelean)
Salle CMS (derrière La Poste)
Irailaren 25ean
25 septembre
19:00etan
Hazparnen Elgar zentroan
Centre Elgar
Irailaren 26an
26 septembre
19:00etan
Izuran – Ostabat Irailaren 27an
27 septembre
20:30ean
Maulen Zerbitxugunian
Centre multiservices
Irailaren 28an
28 septembre
20:00etan
Hiriburun – St Pierre d’Irube Ourouspoure gelan
Salle Ourouspoure
Irailaren 28an
28 septembre
20:00tan
Azkainen Jauregia elkartetxean
Maison des Assos Jauregia
Irailaren 29an
29 septembre
9:30ean
Uztaritzen Mailiarena gelan
Salle Mailiarena
Urriaren 2an
2 octobre
19:00etan
Baionan Glain elkarteen etxean
Maison des Assos Glain
Urriaren 2an
2 octobre
19:00etan
Lekornen – Mendionde Herriko gelan
Salle municipale
Urriaren 3an
3 octobre
19:00etan
Baigorri Plaza Xoko gelan
Salle Plaza Xoko
Urriaren 4an
4 octobre
20:30ean
Donapaulen – Saint Palais Elkargoaren egoitzan
Siège de l’ancienne Communauté de commune Amikuze
Urriaren 11n
11 octobre
20:30ean

BATERA : gobernantzari buruzko herritar audita

Ekimenaren arrazoinak eta helburuak, zergatik eta zertarako

 

  • Urte luzez BATERA plataformak borrokatu du Iparraldeak lurralde kolektibitatea izan dezan. Hirigune elkargoa lehen urrats gisa onartu zuen 2015ean. Orain ahal bezain ongi funtziona dadin nahi du, urrunago joan nahi baitu.
  • Iparraldeko lehen instituzioa sortu bada ere, jendarteari hitza emateko helburua duen plataformaren rola ez da bukatua.
  • Anbizio handiko jendarte erne eta mobilizatu bati esker lortu da Euskal Elkargoa. Jendarte hau Iparralde mailako gobernantza demokratiko baten sakontze eta aitzinamenduen berme da etorkizunean.
  • BATERAk badaki Euskal Elkargoa xutik ezartzen segitzeko erantzutekoak diren hamaika galdera pausatzen direla oraino, egitura berria eta neurriz berezia delako.
  • Bainan azken denbora hauetan ohar batzuk entzuten dira eta batzuek plataformaren arreta piztu dute kezkagarriak baitira. Kostaldearen eta Barnealdearen arteko haustura aipu da. Jende batzuk zentralizazioaz ari dira, podere urruntzeaz, erantzun teknokratikoak ematen direla jendartean oinarritu tokiko dinamikak garatzeko partez… Lurralde poloak ez dira oraino egituratuak. Euskal Elkargoaren sortzearen oinarrian den paktu fiskala hautsi da garraio zerga aurtendanik emendatzeko erabakiarekin. Funtsezko desadostasuna baino, batzuek kontzertazio eskasa eta gauzak tarrapataka egin direla aipatzen dute
  • Hitzaren monopolioa, garaian lehen instituzio horren kontra egin zutenei ez zaie utzi behar BATERAren ustez. Batzuk buru belarri aritu ziren Elkargoa sor ez zedin. Eta segur poztuko direla sekulan Elkargoak porrot egiten badu.
  • Bainan Elkargoa defenditu eta Iparraldeko jendea informatu zuenez, BATERAri doakio orain hitza hartzea, objektibotasun osoz eta beharrez ikusmolde kritikoa agertuz, izpiritu eraikitzaile batekin.
  • Horretarako, Elkargoaren ibilmoldeari buruzko trukaketa, diagnostiko eta proposamen memento bat proposatzen du Iparraldeko jendarteari.

 

Zer nolako ekimena ?

 

  • Gobernantzari buruz : Elkargoak eraman politika publikoen irakurketa egitea ez dagokio BATERAri, lan hori alderdi politikoak bezalako eragileei baitagokie. Bainian zaintza, informazio eta proposamen lana eramaten segitu nahi du, ibilmolde instituzionala hobetzeko, ahal bezain demokratikoki eta gardentasunez jokatuz.
  • Herritar : denek parte hartzeko ahalko dute, herritarrek, elkarte, sindikatu edo alderdi kideek, hautetsiek… Haatik, lehen fasean BATERAren ustez hobe da ardura postuetan diren hautetsiek ez dezaten parte har, polarizazio eta galde-erantzun dinamika saihesteko. Lehen fasean jendearen iritzi eta pertzepzioak bildu nahi ditu eta horretarako metodo zehatza erabiliko da.
  • audita : ez da auzia. Ez da audita teknikoa, xeheki zerbitzuen lana aztertuz (Plataformak ez du horretarako denborarik ez eta gaitasunik). Iritziak, pertzepzioak bilduko ditu, kritikoak nahiz aldekoak.

Nola garatuko da ?

  • 3 faseak
    • Tokiko bilkurak + ekarpenak biltzeko internet bidezko galdategia
    • Parez pareko galderak/informazioak
    • Jardunaldiak

BATERA : 15 urte, lehen instituzioa !

Denak EHLG 2017ko urtarrilaren 21ean

BATERA sare guziari gomita urtarrilaren 21a – EHLGan

Urteak eta urteak pasatu ditugu instituzio baten alde borrokatzen. Horren sortzea ospa dezagun beraz, Iparraldean hain sinbolikoa den toki batean:

Euskal Herriko Laborantza Ganbaran, urtarrilaren 21ean!

2002ko abenduaren 14an Batera plataforma sortzen zen lau aldarrikapenen inguruan: euskararen ko-ofizialtasuna, Euskal Herriko Laborantza Ganbara, Unibertsitate erabakitzailea eta euskal Departamendua. Izan euskararen ezagupena, Iparralde mailako laborantzako egitura baten ukaitea edota goi-mailako ikasketen egiteko parada, hiru puntu hauek Iparraldeko instituzio egituratze baten inguruan osatzen dira.

Hastapen batean BATERA plataformak Euskal Departamenduaren aldarrikapena ekarri baldin bazuen ere, 2010eko biltzar nagusian Lurralde Kolektibitatearen eskaera egitea erabaki zuen, Korsikaren ildotik. Geroztik, frantses gobernu desberdinek erantzun berdina eman dute behin eta berriz: eza borobila. 2014ko ekainean, Iparraldeko 10 herri elkargoak bateratzea proposatu zuen Prefetak. Eta ondoko urtean herriko kontseiluek proposamen horren alde egin zuten, gehiengo handi batez (%70). Anartean, BATERA-k ere, biltzar nagusi baten bidez, aukera hori gauzatzen laguntzea erabaki zuen 2015eko urtarrilean.

BATERAk 15 urtez borrokatu ondoren, azkenean Iparraldeak bere egitura instituzional propioa ukanen du. Aitzin-pausu inportante hau plataformak antolatu elkarretaratze eta ekintzetan mobilizatu diren guziekin ospatu nahi luke BATERAk, urtarrilaren 21ean, goizeko 10:00etan, EHLGren biltzar nagusiaren karietara. Bukaeran Batera-k iragan diren mobilizazio guzien ibilbide labur bat eginen dut.

 

BATERA-ren ageria / Communiqué de Batera

 

PRENTSA AGIRIA

HELEParen prefigurazio lanetan ari den Gidaritza Batzordeko atzo bilkuratik landa, BATERAk bi puntu positibo azpimarratu nahi ditu:

  • Herritar mobilizazioa: 80 bat pertsona elkartu da hautetsi gehienen lana txalotzeko eta beste zenbaitzuen izorratze nahia salatzeko.
  • Atzo aho batez (ACBAko 6 ordezkarien bozketan ez parte hartzea salbu) bozkatu bi deliberoak: HELEParen kontrako errekurtso egileak erreferente postuetatik kentzeko lehena, Hautetsien Kontseiluko lehendakariak irailaren 27an Pauen iraganen den auzitegian hitza har dezan bigarrena, lurraldeko herri eta hautetsien gehiengoaren hitza eta erabakia oroitarazteko.

Bainan kezka iturri diren beste puntu batzuk azpimarratu nahi ditu BATERAk: ez da bozkarik izan (ezta bozka adierazgarririk ere) Gidaritza Batzordeko kide eta aldi berean errekurtso egile izatearen bateraezintasunari buruz. Bestalde, HELEParen kontrakoek kopeta izigarria erakutsi dute hirugarren errekurtsoa pausatua izan dela lotsarik gabe jakinaraziz. Halaber, irailaren 27ko errekurtsoko kontsiderazioetan agertu bezala, hautetsiek Lurralde Kolektibitatea eta Herri Elkargoa ez dituztela desberdindu erratera ausartu dira!!!

Hasi duten indar harremanak Gidaritza Batzordeko lan baldintzak gogorki zailtzen ditu, dudarik gabe.

BATERAk prefigurazio lanak sustengatzen segituko du eta saboteatze ekintzen kontra joko, mobilizazio eta ekimen desberdinen bidez. Eta engaiatu zen bezala, herritar zainketa lana egiten segituko du, informazioak zabalduz eta beharrez jendeak mobilizatuz, herrien gehiengo handi baten nahia errespetatua izan dadin.